AKILLI ŞEHİR ENDEKSLERİ
| ENDEKS ADI | AÇIKLAMA |
|---|---|
| 2024 Küresel Çok Boyutlu Yoksulluk Endeksi (MPI) | Global Multidimensional Poverty Index, çatışmaların olduğu bölgelerde yoksulluğun daha yüksek olduğunu ve uzun süren çatışmaların yoksulluk azaltma çabalarını durdurduğunu, hatta tersine çevirdiğini ortaya koyuyor. |
| Arcadis Sürdürülebilir Şehirler Endeksi | The Arcadis Sustainable Cities Index; şehirleri sürdürülebilirlik kapsamında insan, gezegen ve kazanç olarak üç ana başlıkta değerlendirir. |
| Avrupa Yeşil Şehirler Endeksi | Siemens European Green City Index; Siemens'in sponsorluğunda Economist Intelligence Unit tarafından yürütülen bir araştırma projesidir. Hava Kalitesi, Enerji, Bina, Ulaşım, Su, Atık ve Arazi kullanımı gibi çeşitli çevresel perspektiflerle hazırlanan bu rapor 30 Avrupa Şehrini kapsamaktadır. |
| BM İnsani Gelişmişlik Endeksi | Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı kapsamnıda gerçekleştirilen UNDP Human Development Index; ülkelerin yaşam kalitesi ve refah düzeyini ölçmek için sağlıklı yaşam, eğitim ve yaşam standardı gibi kriterleri değerlendirir. |
| Brand Finance Küresel Şehirler Endeksi | Brand Finance' Global City Index; dünya çapındaki şehirlerin marka değeri, algılanan ekonomik güç, kültürel etki ve yaşam kalitesi gibi faktörlerle değerlendirildiği bir endekstir. |
| DHL Küresel Bağlantı Endeksi | Global Connectedness Index; küreselleşmeyi ticaret, sermaye, bilgi ve insan akışı üzerinden değerlendirir. |
| Dijital Şehirler Endeksi | Digital Cities Index; şehirlerin dijitalleşme süreçlerini dijital bağ kurma, hizmetler, kültür ve sürdürülebilirlik gibi boyutlarda değerlendirir. |
| EasyPark Geleceğin Şehirleri Endeksi | The Cities of the Future Index; Dünya'daki teknolojik ve sürdürülebilirlik açısından en gelişmiş 150 şehri girişimsel, çevresel ve toplumsal ilerlemeye katkıda bulunan 14 indikatöre göre analiz ediyor. |
| Expatistan Yaşam Maliyeti Endeksi | Expatistan's Cost of Living Index; Dünyanın farklı şehirlerindeki yaşam maliyetlerini karşılaştırır. |
| Güvenli Şehirler Endeksi | Safe Cities Index; sağlık, altyapı, kişisel güvenlik gibi çeşitli alanlarda 60 şehri sıralayarak güvenli şehirleri değerlendirir. |
| IESE Hareketli Şehirler Endeksi | Cities in Motion Index; Küreselleşme ve Strateji Merkezi ve IESE İşletme Okulu Strateji Bölümü tarafından hazırlanan bir rapordur. İnsan, Ekonomi, Yönetişim, Çevre, Mobilite ve Ulaşım, Şehir Planlama ve Teknoloji perspektifi ile hazırlanan bu endeks 80 Ülke 174 Şehri kapsamaktadır. |
| IMD Akıllı Şehirler Endeksi | IMD Smart City Index (SCI), Uluslararası Yönetim Geliştirme Enstitüsü’nün (IMD) ve Singapur Teknoloji ve Tasarım Üniversitesi’nin (SUTD) Ekonomi, Teknoloji, Yaşam Kalitesi ve Kapsayıcılık perspektifiyle hazırladığı 118 şehri kapsayan bir endekstir. |
| Isı Lab Akıllı Şehirler Endeksi | Isi Lab Smart Cities Index; Kore Isi Lab tarafından, İnovasyon, Hizmet, Sürdürülebilirlik, Entegrasyon, İş birliği ve Akıllı Şehir Yönetimi perspektifiyle hazırlanmıştır. Bu endeks 31 Akıllı şehri kapsamaktadır. |
| İnovasyon Şehirleri Endeksi | Innovation Cities Index; şehirlerin yenilikçilik kapasitelerini ve ekonomik gelişime katkılarını değerlendirir. |
| KEARNEY Küresel Şehirler Endeksi | Kearney Global Cities Index; küresel şehirlerin güçlü yanlarını ve karşılaştıkları zorlukları analiz eder. |
| Küresel Açlık Endeksi | Global Hunger Index; küresel açlık, yetersiz beslenme ve gıda krizlerine ilişkin veri ve trendleri sunar. |
| Küresel Finans Merkezleri Endeksi | The Global Financial Centres Index; finans merkezlerinin dünya çapındaki ekonomik etkisini ve performansını değerlendirir. |
| Küresel Güçlü Şehirler Endeksi | Global Power City Index; öne çıkan küresel şehirlerin cazibe potansiyellerini ve küresel sermaye çekme kapasitelerini değerlendirir. |
| Küresel İnovasyon Endeksi | Dünya Fikri Mülkiyet Örgütü (WIPO) tarafından yayınlanan Global Innovation Index; yenilik performansını değerlendirmede öncü bir ölçüttür. |
| Küresel Kentsel Rekabet Edebilirlik Raporu | The Global Urban Competitiveness Report; şehirlerin ekonomik rekabet gücü, kentsel finans gibi başlıklarda değerlendirilir. |
| Küresel Sosyal Gelişim Endeksi | Social Progress Index; ülkelerin ekonomik göstergelerden bağımsız olarak temel ihtiyaçlar, yaşam kalitesi ve fırsatlara erişim gibi sosyal refah düzeylerini ölçer. |
| Küresel Yaşanabilirlik Endeksi | Global Power City Index; öne çıkan küresel şehirlerin cazibe potansiyellerini ve küresel sermaye çekme kapasitelerini değerlendirir. |
| Küresel Yetenek Rekabet Edebilirlik Endeksi | Global Talent Competitiveness Index; ülkelerin ve şehirlerin yetenek çekme ve elde tutma başarısını değerlendirir. |
| Legatum Refah Endeksi | Legatum Prosperity Index; 167 ülkenin genel refah düzeyini ve krizlere dayanıklılığını analiz eder. |
| Mercer Yaşam Kalitesi Endeksi | Mercer Quality of Living Survey; Küresel şehirlerin yaşam kalitesini çeşitli kategorilerde değerlendirir. |
| Mercer Yaşam Maliyeti Endeksi | Mercer Yaşam Maliyeti Araştırması, şehirlerin yaşam maliyetlerini karşılaştırarak global iş gücünün hareketliliği ve şirketlerin maaş planlamalarına rehberlik eden bir kaynak sunar. |
| Numbeo Kentsel Yaşam Kalitesi Endeksi | Numbeo Quality of Life Index; yaşam kalitesini suç oranları, yaşam maliyeti, sağlık sistemi gibi başlıklarla analiz eder. |
| OECD Daha İyi Yaşam Endeksi | OECD Better Life Index; OECD ülkelerinde yaşam kalitesini barınma, eğitim, çevre gibi kriterlerle değerlendirir. |
| PwC Fırsat Şehirleri Endeksi | PwC (PricewaterhouseCoopers) tarafından, İnovasyon, Teknoloji, Ulaşım ve Altyapı, Sağlık, Güvenlik, Sürdürülebilirlik, Yaşanabilirlik ve Ekonomi perspektifiyle hazırlanan bu rapor 30 şehri kapsamaktadır. |
| Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları Endeksi | Sustainable Development Goals Index; BM'nin Sürdürülebilir Kalkınma Amaçlarına ulaşmada ülkelerin gösterdiği ilerlemeyi değerlendirir. |
| Sürdürülebilir Şehirler Endeksi | Sustainable Cities Index; şehirlerin sürdürülebilirlik seviyesini ve yeşil gelişim kapasitelerini değerlendirir. |
| TOMTOM Trafik Endeksi | TOMTOM Traffic Index; 6 kıtada 55 ülkeden 387 şehri inceleyerek ortalama seyahat süresi, yakıt maliyeti ve CO2 emisyonlarını değerlendirir. |
| Türkiye UIusal Akıllı Şehir Endeksi | Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından hazırlanan Endeks, şehir olgunluk geliştirme programlarının hazırlanmasını, bilgi ve tecrübelerin yaygınlaşmasını ve şehircilik uygulamalarının kapasitesinin artırılmasını hedefler. |
| Yerel Yönetimler Açık Veri Endeksi | Yerel Yönetimler Açık Veri Endeksi, Açık Veri ve Teknoloji Derneği'nin yerel yönetimlerdeki açık veri çalışmalarını değerlendiren, şeffaflığı ve veri paylaşımını teşvik etmeyi amaçlayan bir araştırmadır. |
Akıllı Şehir Endeksleri'nin Önemi
Akıllı şehirler kavramının gelişimi ile birlikte, şehirlerin performanslarını ölçen ve karşılaştıran endeksler, kentsel gelişimin önemli göstergeleri haline gelmiştir. Bu endeksler, şehirlerin dijital dönüşüm süreçlerini ve kentsel yaşam kalitesini objektif kriterlerle değerlendirerek, yöneticilere ve politika yapıcılara yol gösterir.
Günümüzde akıllı şehir teknolojileri ile donatılan kentlerin başarısı, sadece altyapı yatırımları ile değil, bu yatırımların kentlilerin yaşamına olan etkisi ile ölçülmektedir. Uluslararası endeksler, şehirlerin sürdürülebilirlik, yenilikçilik, dijitalleşme ve yaşanabilirlik gibi farklı alanlardaki performanslarını kapsamlı bir şekilde analiz eder.
Akıllı şehir endeksleri, şehirlerin kentsel sorunlar karşısındaki çözüm üretme kapasitelerini değerlendirir. Bu değerlendirmeler sonucunda ortaya çıkan veriler, yeni akıllı şehir uygulamalarının geliştirilmesine ve mevcut uygulamaların iyileştirilmesine katkı sağlar.
Endeksler aynı zamanda şehirlerin iklim değişikliği ile mücadele performansını da ölçer. Karbon emisyonlarından yeşil alan miktarına, enerji verimliliğinden sürdürülebilir ulaşım çözümlerine kadar pek çok parametre, şehirlerin sürdürülebilirlik puanlarını belirler.
Bu bağlamda, akıllı şehir endeksleri, kentlerin güçlü ve zayıf yönlerini ortaya koyarak gelişim alanlarını belirler. Şehirler arası karşılaştırmalar yaparak rekabeti teşvik eden bu endeksler, kentsel yaşam kalitesinin sürekli iyileştirilmesi için itici güç oluşturur ve geleceğin sürdürülebilir şehirlerinin inşasında önemli bir yol gösterici görevi görür.
