| 15 Dakikalık Şehir | 15 Dakikalık Şehir (15-Minute City); temel hizmetlerin (market, okul, sağlık, yeşil alan vb.) 15 dakikalık yürüme veya bisiklet mesafesinde erişilebilir olmasını hedefleyen kentsel planlama yaklaşımıdır. |
| Akıllı Kavşak | Akıllı Kavşak (Smart Junction); trafiği gerçek zamanlı sensörler, kameralar ve yapay zekâ algoritmalarıyla yöneten, kavşaklarda araç ve yaya akışını optimize eden bir sistemdir. |
| Akıllı Şehir | Akıllı Şehir (Smart City); kentsel yaşam kalitesini artırmayı hedefleyen, katılımcılık, dayanıklılık, şeffaflık, paylaşımcılık, verimlilik ve yenilikçilik ilkelerini benimseyen, kentsel sorunlara yönelik çözümler geliştirmek için veri ve teknolojiyi etkin şekilde kullanan, iklim değişikliğine dirençli, sürdürülebilir ve yaşanabilir bir şehirdir. |
| Akıllı Şehir Endeksi | Akıllı Şehir Endeksi (Smart City Index); akıllı şehirlerin performansını ölçmek için kullanılan kapsamlı bir değerlendirme aracıdır. |
| Akıllı Ulaşım Sistemleri (AUS) | Akıllı Ulaşım Sistemleri (Intelligent Transportation Systems - ITS); ulaşım altyapısını bilişim ve iletişim teknolojileriyle entegre ederek trafik yönetimi, toplu taşıma, park kontrolü ve yol güvenliğinde etkin çözümler sunmayı amaçlayan bir sistem bütünüdür. |
| Aktif Hareketlilik | Aktif Hareketlilik (Active Mobility); yürüme ve bisiklet gibi insan gücüyle gerçekleştirilen, sağlıklı ve sürdürülebilir ulaşım biçimlerini ifade eden bir uygulamadır. |
| Bağlantılı Araçlar | Bağlantılı Araçlar (Connected Vehicles); veri paylaşımı ve iletişimi için araç içi sensörler ve internet bağlantısını kullanan, diğer araçlar veya altyapı ile etkileşim kurabilen araçlardır. |
| Bağlantılı Kooperatif ve Otonom Hareketlilik (CCAM) | Bağlantılı Kooperatif ve Otonom Hareketlilik (Connected Cooperative and Autonomous Mobility - CCAM); araçların hem otonom özelliklerle hem de birbirleriyle ve altyapıyla sürekli bağlantıda olarak iş birliği yapmasını sağlayan ileri akıllı ulaşım yaklaşımıdır. |
| Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) | Coğrafi Bilgi Sistemleri (Geographic Information Systems - GIS); mekânsal verilerin toplanması, yönetimi, analizi ve görselleştirilmesi için kullanılan yazılım ve teknolojilerdir. |
| Dayanıklı Şehir | Dayanıklı Şehir (Resilient City); şehirlerin afetler, iklim değişikliği, ekonomik veya toplumsal kriz gibi şoklara karşı direnç geliştirmesi ve esnek çözümler üretebilmesi durumudur. |
| Düşük Emisyon Bölgesi | Düşük Emisyon Bölgesi (Low Emission Zone); hava kalitesini artırmak amacıyla belirli bir bölgeye yüksek emisyonlu araçların girişini kısıtlayan veya ek ücretlendirme getiren bir uygulamadır. |
| Elektrikli Araçlar | Elektrikli Araçlar (Electric Vehicles - EV); elektrik enerjisiyle çalışan, içten yanmalı motor yerine elektrik motoru kullanan çevre dostu araçlardır. |
| Fintek | Fintek (FinTech); finansal teknolojiler alanında yenilikçi uygulamalar geliştiren girişimleri ve çözümleri ifade eden bir terimdir. |
| Hareketliliğin İnterneti | Hareketliliğin İnterneti (Internet of Mobility); ulaşım ve hareketlilik ekosistemindeki tüm paydaşların (araç, yolcu, altyapı, servis sağlayıcı vb.) gerçek zamanlı veri paylaşarak entegre bir şekilde hizmet sunmasını sağlayan bir yaklaşımdır. |
| İklim Değişikliği | İklim Değişikliği (Climate Change); insan faaliyetleri ve doğal süreçler sonucu atmosfere salınan sera gazlarının gezegenin ikliminde değişikliklere neden olması durumudur. |
| İklim Krizi | İklim Krizi (Climate Crisis); iklim değişikliğinin yol açtığı sıcaklık artışı, deniz seviyesinin yükselmesi, ekstrem hava olayları gibi acil ve kapsamlı tedbir gerektiren küresel sorunlar bütünüdür. |
| Karbon Ayak İzi | Karbon Ayak İzi (Carbon Footprint); bir kişi, kurum veya etkinliğin dolaylı veya doğrudan sera gazı emisyonlarıyla ölçülen toplam çevresel etkisidir. |
| Karbon Emisyonu | Karbon Emisyonu (Carbon Emissions); fosil yakıtların yanması ve diğer sanayi süreçleri sonucu atmosfere salınan karbondioksit miktarıdır. |
| Karbon Salımı | Karbon Salımı (Carbon Release); karbondioksit veya diğer sera gazlarının atmosfere salınması, genellikle insan faaliyetlerine atıfta bulunan bir süreçtir. |
| Karbon Vergisi | Karbon Vergisi (Carbon Tax); karbon emisyonlarını azaltmak amacıyla emisyon yapan kişi veya kuruluşlardan alınan vergi türüdür. |
| Kentsel Hareketlilik | Kentsel Hareketlilik (Urban Mobility); şehir içinde insan ve yük taşımaya yönelik tüm ulaşım yöntemlerini ifade eden, erişilebilir ve sürdürülebilir ulaşımın planlanmasını amaçlayan bir yaklaşımdır. |
| Kentsel Ulaşım | Kentsel Ulaşım (Urban Transport); şehirlerdeki toplu taşıma, özel araç kullanımı, yaya ve bisiklet altyapısı gibi tüm ulaşım modlarını kapsayan bir kavramdır. |
| Kentsel Yaşam Kalitesi | Kentsel Yaşam Kalitesi (Urban Quality of Life); şehirde yaşamaya dair refah, sağlık, erişilebilirlik, güvenlik ve çevre gibi unsurların bütüncül değerlendirilmesidir. |
| Kooperatif Akıllı Ulaşım Sistemleri (K-AUS) | Kooperatif Akıllı Ulaşım Sistemleri (Cooperative ITS - C-ITS); araçların birbirleri ve altyapıyla gerçek zamanlı olarak haberleşerek güvenlik ve verimliliği artırmayı hedefleyen akıllı ulaşım teknolojileri yaklaşımlarıdır. |
| Küresel Isınma | Küresel Isınma (Global Warming); sera gazı emisyonlarındaki artış nedeniyle dünya yüzeyindeki ortalama sıcaklığın yükselme eğilimidir. |
| Hareketlilik (Mobilite) | Mobilite (Mobility); bir yerden başka bir yere ulaşmak veya taşınmak için kullanılan araçlar, altyapılar ve hizmetleri kapsayan genel bir kavramdır. |
| Neredeyse Sıfır Enerjili Bina (NSEB) | Neredeyse Sıfır Enerjili Bina (Nearly Zero-Energy Building - NZEB); çok düşük miktarda enerji tüketen ve ihtiyaç duyduğu enerjinin büyük kısmını yenilenebilir kaynaklardan elde eden yüksek verimli bina türüdür. |
| Nesnelerin İnterneti (IoT) | Nesnelerin İnterneti (Internet of Things - IoT); fiziksel nesnelerin internete bağlanarak veri toplaması ve paylaşması; birbirleriyle ve kullanıcılarla etkileşim halinde olmasıdır. |
| Akıllı Şehir Olgunluk Modeli | Akıllı Şehir Olgunluk Modeli (Smart City Maturity Model); akıllı şehirlerin teknolojik, sosyal ve yönetsel alanlardaki mevcut performansını değerlendirmek, gelişim aşamalarını belirlemek ve stratejik iyileştirmeleri yönlendirmek için kullanılan sistematik bir çerçevedir. |
| Otonom Araçlar | Otonom Araçlar (Autonomous Vehicles); insan müdahalesi olmadan yapay zekâ ve sensör teknolojileri ile kendi kendine hareket edebilen araçlardır. |
| Öğrenen Şehirler | Öğrenen Şehirler (Learning Cities); yaşam boyu öğrenmeyi teşvik eden, bilgi paylaşımını destekleyen ve eğitim-ekonomi-toplum üçgeninde gelişim odaklı kentsel vizyonu benimseyen şehirlerdir. |
| Pasif Ev | Pasif Ev (Passive House); enerji tüketimini minimuma indirmek için yüksek yalıtım, sızdırmazlık ve ısı geri kazanım sistemleri kullanan, çok düşük enerji talebine sahip yapı standardıdır. |
| Paylaşımlı Hareketlilik | Paylaşımlı Hareketlilik (Shared Mobility); araç paylaşımı, bisiklet/scooter paylaşımı veya araç havuzları gibi, bireysel araç sahipliğini azaltmayı ve verimli kaynak kullanımını hedefleyen ulaşım modelleridir. |
| Proptech | Proptech (PropTech); emlak sektöründe dijital teknolojiler ve yenilikçi çözümler geliştiren girişimleri ifade eden bir terimdir. |
| Sera Gazı | Sera Gazı (Greenhouse Gas - GHG); atmosferde ısı tutucu özelliği olan karbondioksit, metan ve azot oksit gibi gazların genel adıdır. |
| Sera Gazı Emisyonu | Sera Gazı Emisyonu (Greenhouse Gas Emission); insan faaliyetleri sonucunda atmosfere salınan sera gazlarının miktarını ifade eder. |
| Sıfır Emisyon Bölgesi | Sıfır Emisyon Bölgesi (Zero Emission Zone); hiçbir zararlı gaz salımı yapmayan araçların kullanımına öncelik veren veya yüksek emisyonlu araçları tamamen yasaklayan kentsel alan uygulamalarıdır. |
| Sıfır Enerjili Bina | Sıfır Enerjili Bina (Zero-Energy Building); tükettiği enerji miktarının tamamını yenilenebilir enerji kaynaklarıyla üreten yapı türüdür. |
| Sünger Şehir | Sünger Şehir (Sponge City); yağmur suyunu depolayıp yeniden kullanabilen yeşil altyapı ve esnek tasarım sayesinde su taşkınlarını önlemeyi hedefleyen kentsel tasarım yaklaşımıdır. |
| Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları | Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları (Sustainable Development Goals - SDGs); Birleşmiş Milletler tarafından belirlenen ve dünyada yoksulluk, eşitsizlik, iklim değişikliği gibi küresel sorunlara çözümler üretmek için ortaya konan 17 hedeften oluşan bir yol haritasıdır. |
| Şehir Pazarlama | Şehir Pazarlama (City Marketing); şehirlerin ekonomik, turistik, kültürel ve sosyal bakımdan cazibesini artıracak stratejiler ve tanıtım faaliyetleridir. |
| Ulaşım Modları | Ulaşım Modları (Modes of Transport); kentsel ulaşımda kullanılan farklı araç veya yöntemlerin (karayolu, demiryolu, deniz, bisiklet, yaya vb.) tümüdür. |
| V2G | V2G (Vehicle-to-Grid); elektrikli araçların, enerji şebekesine çift yönlü bağlantı kurarak ihtiyaç halinde şebekeye enerji geri göndermesine imkan veren bir teknolojidir. |
| V2I | V2I (Vehicle-to-Infrastructure); araçların trafik ışıkları, yol sensörleri gibi yol altyapısıyla veri alışverişi yapabildiği haberleşme sistemidir. |
| V2L | V2L (Vehicle-to-Load); elektrikli araçların, bataryadaki enerjiyi harici cihazlara veya ev sistemlerine aktarabilmesini ifade eden bir teknolojidir. |
| V2N | V2N (Vehicle-to-Network); araçların hücresel ağ (5G vb.) üzerinden bulut sistemlerine bağlanarak veri paylaşması ve uzaktan komut almasını sağlayan bir teknolojidir. |
| V2X | V2X (Vehicle-to-Everything); araçların diğer araçlar, altyapı, yayalar ve ağlarla (V2V, V2I, V2N vb.) her yönlü iletişim kurabildiği kapsamlı haberleşme yaklaşımıdır. |
| Yapı Bilgi Modelleme (BIM) | Yapı Bilgi Modelleme (Building Information Modeling - BIM); binaların ve altyapı projelerinin tasarım, inşa ve yönetim süreçlerini dijital modeller ve verilerle bütünleşik şekilde planlayan bir yaklaşımdır. |
| Yaşam Kalitesi | Yaşam Kalitesi (Quality of Life); bireylerin fiziksel, sosyal, ekonomik ve psikolojik refahlarını ve memnuniyetlerini ifade eden geniş kapsamlı ölçütlerdir. |
| Yenilenebilir Enerji | Yenilenebilir Enerji (Renewable Energy); doğada kendini sürekli yenileyebilen (güneş, rüzgâr, hidro, jeotermal vb.) kaynaklardan elde edilen temiz enerjidir. |
| Ulaşım Yoksulluğu | Ulaşım yoksulluğu (Transport Poverty), bireylerin veya hanelerin kamu veya özel ulaşım seçeneklerine erişim eksikliği, bu hizmetlerin temel ihtiyaçlara ulaşımı sağlayamaması veya maliyetlerin karşılanamaması durumu |
